ULUSLARARASI HİTİTOLOJİ KONGRELERİ
Hititler, günümüzden yaklaşık 4 bin sene önce (M.Ö.
2.binde) Anadolu’ da ilk siyasi birliği kurmuşlardır. Çağında
süper bir güç olan Hitit Devleti’ nin kurulup büyüdüğü coğrafi
mekân Anadolu ve dünya tarihi için büyük önem taşımaktadır.
Hititoloji henüz çok genç bir bilim dalı olmasına
karşın, bu bilim sahasında çalışmalar yapan bilim adamları ve
onların önemli araştırmalarıyla büyük bir potansiyele sahiptir.
Hitit Bilim Dünyasında yapılan yoğun çalışmaları,
açık ve anlaşılır bir biçimde bilim dünyasına ve kamuoyuna duyurmak
için, Hititoloji Kongreleri’ nin yapılması gerekli olmuştur. Çorum,
Hitit uygarlığının kalıntılarını, Boğazköy-Hattuşa, Ortaköy-Şapinuva,
Alacahöyük, Eskiyapar, Yörüklü gibi merkezlerle bağrında taşıyan
ve tüm dünyaya tanıtan bir ilimizdir. Çorum İli, Hitit Uygarlığı’
nın araştırılmasında hep odak noktası olmuştur. Bu bakımdan, kongrelerin
Uluslararası boyutta olması ve Çorum’ da yapılması düşünülmüştür.
Çorum Kenti’nin çok fazla sayıdaki bilim adamına ev sahipliği
yapma konusundaki potansiyeli ve istekliliği kongre hazırlayanları
çok yüreklendirmiştir.
Uluslararası Hititoloji Kongreleri dünyada ilk defa
Çorum Kenti’nin ev sahipliğini yaptığı ve her yönüyle desteklediği
1990 yılında başlamıştır. Ord. Prof. Dr. Sedat ALP’ in başkanlığında,
19–21 Temmuz 1990 tarihlerinde yapılan bu Kongre’ de yerli ve
yabancı olmak üzere 25 bildiri sunulmuştur. Başarılı geçen bu
ilk kongrenin en önemli misyonu ve sonucu, bu kongrenin periyodik
bir şekilde devam etmesine karar verilmesi olmuştur.
Hititoloji Kongrelerinin üç yılda bir yapılmasına
karar verilmiştir. Çok önemli bir husus ise, bu kongrelerin geleneksel
olarak üç yılda bir Çorum’ da, üç yılda bir ise yurt dışında toplanması
kararının alınmasıdır.
Hititoloji Kongrelerinin dili İngilizce, Fransızca,
Almanca, İtalyanca ve Türkçe’ dir. İlk defa bir Uluslararası kongrede
‘’Türkçe’’ kongre dili olarak kabul edilmiştir. Kongre dillerinin
birisinin Türkçe olması, Hitit Üniversitesi’ nin liderliğinde
oluşturulan bir geleneğin başlangıcıdır.
II. Uluslararası Hititoloji Kongresi 28 Haziran–2
Temmuz 1993’ te İtalya’da Pavia Şehrinde, Prof. Dr. Onofrio CARRUBA’
nın başkanlığında yapılmıştır. Bu kongrede 54 bildiri sunulmuştur.
III. Uluslararası Hititoloji Kongresi Çorum’ da Ord.
Prof. Dr. Sedat ALP’ in başkanlığında 16-20 Eylül 1996 tarihleri
arasında toplanmıştır. Bu kongrede ise 79 bildiri sunulmuştur.
IV. Uluslararası Hititoloji Kongresi 4–8 Ekim 1999
tarihlerinde Almanya’ da Würzberg Şehri’nde Prof. Dr. Gernot WILHELM’
in başkanlığında toplanmıştır. Bu kongrede 82 bildiri sunulmuştur.
V. Uluslararası Hititoloji Kongresi Çorum’ da Ord.
Prof. Dr. Sedat Alp’in başkanlığında 2–6 Eylül 2002 tarihlerinde
toplanmış ve 99 bildiri sunulmuştur.
VI. Uluslararası Hititoloji Kongresi İtalya’da Roma
Şehrinde Prof. Dr. Alfonso ARCHI başkanlığında 5–9 Eylül 2005
tarihlerinde toplanmıştır. Bu toplantıda 93 bildiri sunulmuştur.
Hititoloji Kongreleri, Hitit Kültürü ve Tarihi’ ni
aydınlatacak olan çok değerli çalışmaların sunulduğu, tartışıldığı
ve harmanlandığı bir odak noktasıdır. Bu bağlamda dünyanın çeşitli
ülkelerinden gelen bilim insanlarının birbirini tanıma imkânı
bulduğu bir ortam olması bakımından da son derece önemlidir.
Hititoloji Kongrelerinin amacı, sunulan orijinal
bildirilerle, Eski Anadolu Dilleri ve Kültürleri araştırmalarına
katkıda bulunmaktadır. Tartışılan dil, tarih ve arkeoloji ile
ilgili konular Hitit Kültürü ve Tarihinin yanı sıra Anadolu Tarihine
de yepyeni boyutlar kazandırmaktadır. Sunulan bildirilerin
basılarak bir kitap haline gelmesi kongrelerin kalıcı olmasını
sağlaması bakımından çok önemli ve gereklidir. Bugüne kadar yapılan
kongrelerin bildiri kitapları basılmış ve bilim dünyasında yerini
almıştır.
Hititoloji Kongreleri, Anadolu’ da kurulmuş olan
Hitit Uygarlığının dünya bilim platformunda layık olduğu yeri
bulmasını sağlamış ve Çorum İli de buna önderlik etmiştir. Bugüne
kadar Çorum’ da toplanan I., III., V. Uluslararası Hititoloji
Kongrelerini Çorum Valiliği, Çorum Belediyesi ve tüm kurum ve
kuruluşlar ile Çorum Kenti maddi ve manevi yönden desteklemiştir.
Her kongre, kendinden önceki kongreden aldığı bilim ve kültür
mirasını, daha fazla katkılarda bulunarak bir sonraki kongreye
iletme görevini üstlenmiştir.
Çorum Kenti’ nde 2006 yılında kurulan Hitit Üniversitesi,
Uluslararası Hititoloji Kongrelerini yürütme görevini üstlenmiştir.